آموزش تعميركاران

برآوردها نشان مي‏دهد كه اگر به 2 هزار تعميركار خودرو در زمينه كاهش مصرف سوخت آموزش داده شود، حتي اگر يك درصد اثربخش باشد، سالي 46 ميليون ليتر بنزين صرفه‏جويي خواهد شد. بنابراين آموزش تعميركاران نيز مي‏تواند در كاهش آلودگي هوا و مصرف سوخت بسيار موثر واقع شود. هر يك درصد كاهش مصرف سوخت حدود 82 ميليارد ريال صرفه‏جويي ارزي در پي خواهد داشت.

 

سهم مترو و قطار

به تازگي با تصويب شوراي اقتصاد 680 ميليون دلار براي احداث خط 4 متروي تهران اختصاص يافت. احداث خط 4 متروي تهران نيز مي‏تواند به كاهش ترافيك، مصرف سوخت و آلودگي هوا كمك كند.

كارشناسان مي‏گويند استفاده از مترو و قطار، مصرف سوخت و انرژي را 17 درصد كاهش مي‏دهد.

سهم مترو و قطار از جابه جايي بار 16 درصد و از حمل و نقل مسافر 12 درصد است. برآوردها نشان مي‏دهد كه اگر سهم مترو و قطار 10 درصد افزايش و سهم حمل و نقل جاده‏اي كاهش يابد، يارانه سوخت 60 ميليارد تومان كاهش پيدا مي‏كند و از اين رهگذر، اقتصاد ملي منتفع خواهد شد.

 

اتوبوس‏راني و گسترش حمل و نقل عمومي

رشد جمعيت در كشورهاي منطقه و ايران، گسترش ارتباطات و بهبود شاخص‏هاي رفاه اجتماعي، توسعه گردشگري و سفرهاي بين شهري و افزايش سفرهاي درون شهري، گسترش حضور اجتماعي زنان، مشاركت تعداد بيشتري از اعضاي خانواده در كسب درآمد، يافتن كار و تامين مايحتاج زندگي و... نياز به گسترش حمل و نقل عمومي و به كارگيري اتوبوس در حمل و نقل شهري و بين شهري را افزايش داده است. امروزه اتوبوس به دليل ويژگي‏هايش در بسياري از شهرهاي ايران و كشورهاي منطقه بيش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است و دولت‏ها با پرداخت يارانه، در جهت توسعه اتوبوس‏راني حركت كرده‏اند.

قابليت اتوبوس در جابه جا كردن 40 تا 50 مسافر بين شهري و بيش از 100 نفر در سفرهاي درون شهري، هزينه تمام شده كمتر اتوبوس‏ها براي هر مسافر نسبت به ساير خودروها و... باعث شده شهروندان در هر نقطه‏اي از جهان به استفاده از اتوبوس علاقه‏مند شوند.

جابه جايي افراد با اتوبوس استرس‏هاي كمتري نسبت به استفاده از خودروهاي سواري و شخصي در پيدا كردن محل پارك و عصبيت حاصل از ترافيك دارد و همچنين بايد به كاهش هزينه سفرهاي درون شهري اشاره كرد. اما مهمترين موضوع در زمينه توسعه حمل و نقل عمومي و اتوبوس‏راني، تامين منابع درآمدي لازم براي بازسازي و نوسازي ناوگان اتوبوس‏راني، خريد اتوبوس‏هاي جديد، ايجاد خطوط ويژه اتوبوس‏راني، تعمير و نگهداري به موقع و افزايش تعداد اتوبوس‏ها در خطوط اتوبوس‏راني متناسب با فصول پررفت و آمد و ساعات پرتردد است. اگر منابع مالي به موقع تامين شود و دولت بتواند از منابع مختلف اعتبارات موردنياز كارخانه‏هاي توليدكننده اتوبوس مانند شهاب خودرو، ايران خودروديزل و... را به موقع تامين كند، علاوه بر تامين نياز شبكه اتوبوس‏راني داخل شهري و بين شهري، توان كارخانه‏هاي كشور افزايش خواهد يافت و با افزايش توليد و بهبود كمي و كيفي توليد خواهند توانست حضور خود را در بازارهاي منطقه افزايش دهند و نياز بازار را به موقع پاسخگو باشند و به جاي واردات خودروي خارجي، نياز كشور از داخل تامين شود.

در حال حاضر كشورهاي مشترك‏المنافع CIS (كشورهاي عضو اتحاد جماهير شوروي سابق)، افغانستان، عراق، پاكستان، عربستان، بنگلادش، سوريه، مصر، گينه و... در حال متحول كردن ناوگان اتوبوس‏راني و توسعه حمل و نقل عمومي داخل شهري و بين شهري خود هستند و با توجه به توانايي كارخانه‏هاي توليد اتوبوس در ايران بايد از فرصت ايجاد شده در بازار كشورهاي مذكور به نفع صنعت كشور بهره برد كه اين مهم علاوه بر تامين به موقع نقدينگي و انجام به موقع تعهدات وزارت كشور و دولت، مستلزم حمايت از توسعه فناوري، بهبود خطوط توليد، نظارت كيفي و گسترش همكاري با خودروسازان معتبر جهان و مراكز R&D (تحقيق و توسعه) است تا هم نياز داخلي به اتوبوس‏هاي جديد برآورده شود و هم امكان صادرات اتوبوس به بازارهاي جديد فراهم آيد.

اتوبوس‏هاي ساخت ايران در سال‏هاي گذشته به كشورهاي منطقه و همسايه ايران صادر شده‏اند. شركت شهاب خودرو به تازگي موفق شده است 10 دستگاه اتوبوس ويژه حمل و نقل شهري مدل ت 2612 را به سازمان حمل و نقل شهري عشق‏آباد تركمنستان تحويل دهد.

سيد محمود حسين‏زاده حجازي مديرعامل شركت شهاب خودرو اعلام كرد، اين اتوبوس‏ها از اواخر مردادماه در ناوگان درون شهري عشق‏آباد به كار گرفته شده‏اند. پيش از اين نيز 5 دستگاه اتوبوس ويژه حمل و نقل بين شهري به تركمنستان واگذار شده بود كه در مسيرهاي عشق‏آباد به تركمن‏آباد و عشق‏آباد به تركمن باشي مورد بهره‏برداري قرار گرفت.

برابر مصوبه امضا شده از سوي رئيس جمهور تركمنستان با شركت شهاب خودرو، در مجموع 40 دستگاه اتوبوس به ارزش 5/4 ميليون دلار به اين كشور تحويل داده مي‏شود.

هم اكنون 120 دستگاه اتوبوس ساخت شهاب خودرو و ايران خودرو ديزل در شبكه حمل و نقل تركمنستان فعاليت مي‏كنند و نمايندگي خودروسازان ايراني در عشق‏آباد به آنها خدمات پس از فروش ارائه مي‏دهد.

در سال‏هاي اخير همچنين تعداد بسياري اتوبوس به كشورهاي منطقه و همسايه ايران صادر شده است و برنامه‏هاي بلندمدتي نيز براي افزايش صادرات اتوبوس از ايران در دستوركار قرار دارد.

 

نقاط حادثه‏خيز، ترافيك و ضرورت افزايش سهم اتوبوس

آمار سال 81 تعداد كشته‏شدگان تصادفات كشور را 22 هزار نفر نشان مي‏دهد كه 25 درصد در داخل شهرها و 75 درصد در بيرون شهرها اتفاق افتاده است. مطابق اين آمار، روزانه به طور متوسط 60 نفر بر اثر تصادفات جان خود را از دست داده و 173 هزارنفر نيز مجروح شده‏اند. در سال 82 نيز آمار تلفات جاني تصادفات به 26 هزار نفر رسيده است.

ايران داراي 2040 نقطه حادثه‏خيز جاده‏اي است و براي رفع اين نقاط در سال 82 ، 43 ميليارد تومان اعتبار پيش‏بيني شده بود كه تنها براي حذف 300 نقطه كافي بوده است.

كاهش ترافيك و بهبود حمل و نقل عمومي در تهران نيازمند 250 كيلومتر بزرگراه است تا صدها ميليارد ساعت از اوقات مفيد شهروندان تهران در ترافيك سنگين تلف نشود.

جمعيت تهران در 30 سال گذشته چند برابر شده اما امكانات حمل و نقل متناسب با آن رشد نكرده و ترافيك كنوني محصول يك دوره 20 تا 30 سال بي‏برنامگي و بي‏توجهي است.

تهران ظرفيت تردد 800 هزار خودرو و در شرايط زيست محيطي مناسب 500 هزار خودرو را دارد اما گاهي تا 2 برابر اين تعداد در تهران تردد مي‏كنند.

روزي 1400 خودرو در تهران شماره‏گذاري مي‏شود و براي تردد اين تعداد بايد روزانه حداقل 14 كيلومتر راه ايجاد كنيم؛ در حالي كه توان پرداخت اين هزينه از هيچ منبع مطمئني وجود ندارد زيرا هر كيلومتر راه 30 تا 40 ميليارد تومان هزينه ساخت و يكصد ميليارد تومان هزينه تملك نياز دارد.

80 پل زيرگذر و روگذر در تهران در حال ساخت است اما كارشناسان آن را ناكافي مي‏دانند و معتقدند كه عرض خيابان‏ها نيز بايد اضافه شود